طلاق از طرف مرد

طلاق از طرف زوج چگونه است؟

طبق قانون ایران، مرد می تواند به هر دلیلی همسر خود را طلاق دهد.

در این رابطه ماده 1133 قانون مدنی می گوید:

(مرد می تواند با رعایت شرایط مقرر در این قانون، با مراجعه به دادگاه تقاضای طلاق همسرش را بنماید. تبصره- زن نیز می تواند با وجود شرایط مقرر در مواد (1119)، (1129) و (1130) این قانون، از دادگاه تقاضای طلاق نماید.). اگر مردی بخواهد همسر خود را طلاق دهد، ابتدا باید دادخواستی مبنی بر درخواست صدور گواهی عدم امکان سازش به طرفیت زوجه تنظیم نماید.

رضایت زن در خصوص قبول طلاق هیچ تأثیری ندارد. اما بر اساس ماده 29 قانون حمایت خانواده، در هر طلاقی، قاضی دادگاه خانواده مکلف است نسبت به مهریه، اجرت المثل، نفقه و حضانت فرزندان، ملاقات و نفقه آن ها تعیین تکلیف کند. یعنی باید تکلیف مسائل مالی زن و امور مربوط با فرزندان مشترک مشخص شود.

حقوق مالی زوجه در زمان طلاق

ثبت طلاق موکول به تأدیه حقوق مالی زوجه است. (طلاقی که به ثبت نرسیده باطل نیست ولی ضمانت اجرای کیفری جزای نقدی درجه 5 یا حبس تعزیری درجه 7 دارد.) طلاق در صورت رضایت زوجه با صدور حکم قطعی دایر بر اعسار زوج یا تقسیط محکوم به نیز ثبت می شود. هرگاه زن بدون دریافت حقوق مالی به ثبت طلاق رضایت دهد می تواند پس از ثبت برای دریافت این حقوق از طریق اجرای احکام دادگستری اقدام نماید.

مهریه

در صورتی که مردی بخواهد اقدام به طلاق دادن همسر خود نماید، باید مهریه همسر خود را بپردازد و یا این که تکلیف پرداخت آن را مشخص کند. در هیچ فرضی حتی اگر رای غیابی باشد، مهریه زن از بین نمی رود فقط اگر بین زوجین نزدیکی واقع نشده باشد مهریه در هنگام طلاق نصف می گردد.

تنصیف دارایی

بحث تنصیف دارایی، یکی از شروط ضمن عقد نکاح در عقدنامه است. این شرط در عقدنامه به این صورت ذکر شده است:

(در ضمن عقد نکاح و عقد خارج لازم، زوج شرط نمود که هرگاه طلاق بنا به درخواست زوجه نباشد و طبق تشخیص دادگاه، تقاضای طلاق ناشی از تخلف زن از وظایف همسری یا سوءاخلاق و رفتار او نبوده، زوج موظف است تا نصف دارایی موجود خود را که در ایام زناشویی با او به دست آورده یا معادل آنرا طبق نظر دادگاه بلاعوض به زوجه منتقل نماید.)

این شرط، شرط فعل حقوقی است. موضوع این شرط، تعهد انتقال و تملیک بلاعوض تا نصف دارایی تحصیل شده زوج در زمان زوجیت، به زوجه است. امکان تعلق نصف دارایی و اجرت المثل  به صورت همزمان با هم به زن وجود دارد.

شرایط تنصیف دارایی:

  1. طلاق باید از طرف زوج باشد: طلاق به هر دلیل مستقیم یا غیرمستقیمی نباید از طرف زوجه مطرح شود. در این صورت شرط تنصیف دارایی محقق نخواهد شد حتی اگر اقدام زوجه برای طلاق مجوز قانونی داشته باشد. همچنین زن نباید ناشزه باشد.
  2. شرط تنصیف دارایی ضمن طلاق مطرح می شود و قبل از آن و در زمان ازدواج قابل مطالبه نیست.
  3. فقط اموالی از اموال زوج مورد تنصیف قرار خواهد گرفت که بعد از وقوع عقد نکاح تحصیل شده باشد. باید توجه داشت که در محاسبه دارایی باید دیون قطعی زوج (دارایی منفی) مورد توجه واقع و بخش مثبت دارایی وی مبنای محاسبه قرار گیرد.

نفقه زوج

نفقه زوج در زمان عده در طلاق رجعی باید پرداخت شود. همچنین در صورتی که نفقه گذشته ای بر عهده مرد مانده باشد، آن نفقه نیز باید پرداخت شود.

اجرت المثل و نحله

در صورتی که زنی در زمان زندگی مشترک کارهای منزل را انجام دهد، حسب مورد به او اجرت المثل یا نحله تعلق می گیرد. اصل بر عدم تبرع است. یعنی زن امور خانه را به صورت مجانی انجام نمی دهد. در این صورت به زن اجرت المثل تعلق می گیرد. ولی چنانچه زن از ابتدا قصد تبرع داشته باشد، به او نحله تعلق می گیرد.

شرایط اجرت المثل و نحله:

  1. تعلق نحله و اجرت المثل به زن مشروط به تقاضای مرد برای طلاق است. همچنین تقاضای مرد نباید ناشی از تخلف زن از وظایف همسری یا سوءاخلاق و رفتار وی باشد.
  2. زوجه می تواند جدای از دادخواست طلاق، دادخواست نحله و اجرت المثل را مستقل تقدیم دادگاه کند. بنابراین نیازی نیست که پس از طلاق به این امر اقدام شود و قبل از طلاق هم مطالبه اجرت المثل و نحله امکان دارد، که در این زمینه استفساریه ای از سوی مجمع تشخیص مصلحت نظام به تاریخ 2/6/1373صادر شده است که این نظر را تایید می کند.
  3. میزان اجرت المثل را کارشناس بر اساس اموری که زن انجام داده و سال های زندگی مشترک و شرایط مالی زوج تعیین می کند و تعیین میزان نحله رأسا با دادگاه است.
  4. اجرت المثل یا نحله فقط در عقد دائم مطرح می شود.

وضعیت حضانت و ملاقات فرزندان پس از طلاق

  • حق ملاقات فرزند: حق ملاقات برای طرفی که حضانت با او نیست، بر اساس نظر دادگاه تعیین می شود. ولی اگر زوجین توافق دیگری در این زمینه داشته باشند به آن عمل می شود.
  • حضانت فرزندان: در صورتی که بین زن و شوهر در این زمینه توافی داشته باشند، بر اساس توافق فی مابین عمل می شود. در صورت عدم توافق، حضانت فرزند چه دختر باشد و چه پسر، تا 7 سالگی با مادر است. دختری که به سن 9 سال قمری می رسد و پسر تا 15 سال قمری، حق انتخاب دارد که با پدرش زندگی کند یا مادرش.
    بین 7 تا 9 سال برای دختر و 7 تا 15 سال برای پسر، حضانت به عهده پدر است.

در خصوص نفقه، تا زمانی که دختر ازدواج می کند، هزینه ها با پدر است.فرقی نمی کند که حضانت او با پدرش باشد یا مادرش. حتی اگر دختری ازدواج کند و جدا شود، فقه به عهده پدر است. در مورد پسر تا 18 سالگی و تا پایان تحصیلات عالیه نفقه به عهده پدر است.

پرسش و پاسخ:

  1. آیا بعد از طلاق ، امکان حذف نام همسر از شناسنامه هست؟ برای زن در صورت باکره بودن ممکن است.
  2. آیا شرط تنصیف دارایی به نفع مرد هم وجود دارد؟ خیر

کارشناس ارشد سرکار خانم فاطه آگهی
مشاوره حقوقی رایگان با وکیل خانواده ۴۴۳۳۵۳۵۸-۰۲۱