سکونت مشترک زوجین

بر اساس قانون، زن باید در منزلی که شوهر تعیین می کند سکونت نماید. مگر این که زن حق تعیین مسکن را داشته باشد. این حق شامل تعیین شهر و منزل است.

شرایط مسکن مشترک

مسکن یکی از مصادیق نفقه می باشد که بر اساس قانون بر عهده مرد است. بنابراین، در انتخاب مسکن، مرد باید شأن اجتماعی زن را در نظر بگیرد. این موضوع در 1103 قانون مدنی نیز آمده است و شوهر باید مسکن مناسب، در شأن زن و متعارف محل زندگی پدری، برای زن تهیه کند. اگر زن از مرد تبعیت ننموده و وارد آن منزل نشود، مرد نمی تواند برای اثبات ناشزگی علیه او اقدام کند.

حق مسکن در چه صورت سلب می شود؟

بیم ضرر بدنی یا شرافتی برای زن

این مورد در ماده 1115 قانون مدنی ذکر شده است. بر اساس این ماده، اگر بودن زن با شوهر در یک منزل خوف ضرر بدنی یا مالی یا شرافتی برای زن باشد، زن می تواند مسکن علیحده اختیار کند و در صورت ثبوت مظنه مزبور، محکمه حکم بازگشت به منزل شوهر نخواهد داد. و مادام که زن در بازگشتن به منزل مزبور معذور است، نفقه بر عهده شوه خواهد بود.

مبنای این ماده قاعده لاضرر است و در صورتی که زندگی با مرد باعث عسر و حرج برای او باشد، وی می تواند با رای و تایید دادگاه در مسکن دیگری سکونت نماید.

حق انتخاب مسکن توسط زن

حق انتخاب مسکن از قوانین مربوط به نظم عمومی نیست. زن و مرد می توانند با یکدیگر توافق کنند که زن اختیار تعیین مسکن را داشته باشد. این حق ممکن است ضمن نکاح و یا بعد از آن به زن منتقل شود.

زن نیز باید در انتخاب مسکن مشترک شأن اجتماعی مرد را در نظر بگیرد و البته پرداخت کلیه هزینه های این امر بر عهده مرد می باشد.

اگر مرد به حق سکونت زن توجه نکرده و مسکنی بدون رضایت زن تعیین کند، زن می تواند با نظر دادگاه در خانه دیگری ساکن شده و از همسر خود نفقه دریافت نماید و در صورت استنکاف شوهر از پرداخت نفقه، به موجب ترک انفاق می تواند از همسرش جدا شود.

بحث تعیین مسکن جداگانه در جریان دادرسی

بر اساس ماده 1116 قانون مدنی، مادام که محاکمه بین زوجین خاتمه نیافته، محل سکنای زن به تراضی طرفین معین می شود و در صورت عدم تراضی، محکمه با جلب نظر اقربای نزدیک طرفین منزل زن را معین خواهد نمود و در صورتی که اقربایی نباشد خود محکمه محل مورد اطمینانی را معین خواهد کرد.

بنابر این ماده:

  • محل سکونت با تراضی تعیین می شود.
  • در صورت عدم تراضی، محکمه با جلب نظر اقربای نزدیک مسکن را تعیین می کند.
  • در صورتی که اقربایی نباشند، خود دادگاه محلی را تعیین می کند.

پرسش و پاسخ:

  1. آیا همسری که اختیار تعیین مسکنی را دارد، در صورت تعیین مسکن می تواند از پذیرفتن همسر خود در آن مسکن خودداری کند؟ خیر
  2. آیا مرد می تواند زن را مجبور کند با خویشاوندان او در یک منزل زندگی کند؟ خیر
  3. در صورت خوف مالی یا بدنی یا شرافتی در مسکن مشترک، آیا در صورت اجبار لازم است زن منتظر تصمیم دادگاه شد و در منزل مشترک بماند؟ خیر
  4. حق انتخاب مسکن به صورت مطلق است یا مقید؟ به هر دو صورت می تواند باشد. در صورت مقید شدن می تواند مقید به مسکن یا شهر و ... باشد.

کارشناس ارشد سرکار خانم فاطه آگهی
مشاوره حقوقی رایگان با وکیل خانواده ۴۴۳۳۵۳۵۸-۰۲۱