هدایای نامزدی

تلف کدام هدیه تقصیری است و کدام بدون تقصیر؟

در ماده ۱۰۳۷ هدایا را به دو گروه تقسیم نموده که در این بخش به آن دو گروه می پردازیم:

هدایایی که تلف آن ضمان آور است

در این گروه از هدایا طرفین باید آن را رد کنند و در صورت تلف مقصر هستند و باید قیمت آن را به طرف مقابل بپردازند چراکه هدایایی هستند که عادتاً نگاه داشته می شوند و مقید بخشیده می شود و مقید بودن آن بدین صورت است که اگر جدایی صورت گیرد بازگردانده می شود.

تلف همراه با تقصیر این گونه هدایا ضمان آور است و عرفاً و قانوناً طرفی که مال را تلف کرده باید این تلف را جبران کنند مانند حلقه انگشتر که معمولا چیزی نیست که تلف شود.

هدایایی که تلف آن ضمان آور نیست

در این گروه هدایایی است که اگر تلف شود ضمانی به بار نمی آورد و این هدیه هایی است که مصرف شدنی می باشد و به طور قطع بخشیده می شود.

مانند نامه‌هایی که طرفین در دوران نامزدی برای یکدیگر می فرستند البته اگر این نامه ها موجود باشد قابل استرداد میباشد.

مفهوم و منطوق ماده ۱۰۳۸

در ماده ۱۰۳۸ قانون مدنی آمده که رجوع به قیمت در موردی که وصلت منظور در اثر فوت یکی از نامزدها به هم بخورد، مجری نخواهد بود.

که اگر به منطوق آن (منطوق یعنی آنچه که که در کلام آمده و در ظاهر ماده دیده می شود و شامل حکمی است برای موضوعی در آن ماده ذکر شده) نگاه کنیم می‌بینیم که صحبت از قیمت شده و از عین ( آنچه که رد و بدل شده ) خبری نیست.

در اینجا رجوع می شود به مفهوم آن ( مفهوم آن حکمی است که در ماده ذکر نشده و از ویژگی‌هایی که در آن ذکر شده پی به آن برده می‌شود) و از مفهوم مخالف می‌توان فهمید که اگر یکی از طرفین فوت کند، رجوع به عین هدایا امکان دارد و مبنای آن بنای دو طرف برای انحلال هدیه است.

البته در ماده ۸۰۵ قانون مدنی در بحث قاعده کلی عدم امکان رجوع آورده است.

که بعد از فوت واهب یا متهب رجوع ممکن نیست ولی به هر جهت از باب مفهوم و منطوق این ماده در این قسمت به آن موضوع پرداخته شد تا این مطلب گفته شود که مواد و قوانینی که وضع می گردد از حکمی که گفته شده حکمی دیگر موافق و یا مخالف هم به نظر می‌ رسد.

در صورت فوت یکی از نامزدها هدایا چه می ‌شود؟

در ماده ۱۰۳۷ گفته شده که اگر یکی از طرفین یا هر دو طرف نامزدی را بر هم زند و یا وصلت بنا به دلایلی به هم بخورد هدایا مطالبه می گردد.

هدایایی که عرفاً عین آن باقی می‌ماند رد می‌شود و آن هدیه یا هدایایی که عین آن تلف شده قیمت آن داده می‌شود. اما اگر یکی از طرفین فوت کند اتفاق به گونه ای دیگر است.

در ماده ۱۰۳۸ آورده که رجوع به قیمت در موردی که یکی از طرفین فوت کند و وصلت به هم بخورد مجری نخواهد بود.

در مثال همان انگشتر گفته شد که در صورت باقی بودن عین آن برگردانده شود و در صورت از بین رفتن قیمت آن پرداخت شود ولی در صورت فوت یکی از طرفین قیمت هدیه قابل مطالبه نمی باشد خواه کسی که فوت کرده دهنده هدیه باشد یا گیرنده آن.

پس این گونه می‌توان گفت که اگر دو نفر که نسبت به یکدیگر علاقه پیدا کردند و پس از این مرحله در مرحله بعدی پیمان بستند دیگر کلامی از برهم نخوردن آن وصلت نیست.

لاکن در این مدت یکی از طرفین بر اثر حادثه ای یا یک علت طبیعی فوت نمود در آن دورانی که هدیه هایی به یکدیگر داده باشند قیمت آن قابل استرداد نیست بر خلاف جدا شدن در زمان زنده ماندن آنها.

کارشناس ارشد فقه و حقوق مجید شفیعی نسب
مشاوره حقوقی تلفنی رایگان با وکیل خانواده ۴۴۳۳۵۳۵۸-۰۲۱

Share