اعسار و عجز از پرداخت دیون

دعوای اعسار(کاربردی،عملی،اجرائی)

افراد ممکن است به واسطه روابطی که با همدیگر دارند،به طور ارادی یا غیر ارادی مدیون شوند.

مدیونیت و یا تعهد مالی ای که ایجاد می شود می تواند ناشی از موضوعات مختلفی باشد.در دو تقسیم بندی کلی،منشأ این دین یا کیفری است و یا حقوقی.

با این توضیح که تعهد مالی با منشأ کیفری در دو مورد اتفاق می افتد:

  • اول وقتی که شخص،به واسطه جرمی که انجام داده است؛محکوم به پرداخت جریمه نقدی در حق دولت شده است.
  • دوم آن که شخص به واسطه جرمی که انجام داده است،محکوم به جبران ضرر وزیان ناشی از آن جرم نیز شده باشد.مانند اینکه به واسطه خیانت درامانت یا تخریبی که صورت گرفته است،دادگاه حکم به جبران خسارت داده باشد.

و تعهد مالی با منشأ حقوقی وقتی صورت می گیرد که شخص به واسطه یک قرارداد یا هر مورد غیر قراردادی دیگر متعهد به پرداخت شده باشد.

پرداخت وجه اسناد تجاری،قرارداد،اجاره بها،مهریه وغیره از مواردی هستند که یک تعهد مالی محسوب می شوند.

کسی که محکوم به پرداخت شده است باید دین خود را ادا کند و در صورتی که از این تکلیف سرباز زند، قانونگذار عمل او را جرم انگاشته و تا روز ادای دین این را بازداشت می نماید.

اما ذکر این نکته در این جا مهم است که شخص محکوم،درهرشرایطی محکوم به ماندن در حبس نیست.

بلکه ضمانت اجرای حبس مخصوص به موردی است که محکوم،دارای اموالی است ولی از پرداخت بدهی خود،عامدأ امتناع می ورزد.

بنابراین چنانچه محکوم بتواند اعسار خویش را تحت شرایطی ثابت کند،حبس نخواهد شد.

معنای اعسار

اعسار به معنای ناداری است و در اصطلاح حقوقی به شخصی اطلاق می شود که ناتوان از ادای دین حال خود است.

ممکن است شخصی دارای اموالی باشد امّا نتواند به آن ها دست زد،

مانند اینکه دارای حساب های بانکی پر از مقادیر قابل توجهی وجه نقد است که اجازه برداشت ازآن حسابها را بنا به دلایلی نداشته باشد و یا این که اموال وی مصادره گشته ویا بواسطه حوادث قهری یا جنگی یا غیر دسترسی به آن ها ممکن نباشد؛در این حالت شخص با اثبات موارد فوق می تواند خودش معسر معرفی کند.

شرایط طرح دعوی اعسار

بر خلاف گذشته،شخص می تواند درهر زمانی دعوای اعسار را ثابت کند و لزومی بر محکومیت قطعی و یا اینکه مدتی از بازداشت گذشته باشد نیست.

متقاضی اعسار می تواند درخواست خود را در دادخواست اعسار مطرح کند.

پس از ذکر مشخصات خود،درستون خواسته،خواسته خود را از اعسار از پرداخت هزینه دادرسی یا محکوم به دادنامه شماره قرار دهد.

دلایل اثباتی اعسار

متقاضی اعسار بایستی،ناداری خویش را نزد مقام قضایی به اثبات برساند؛

ادله اثباتی در این خصوص قانونگذار تعیین کرده است، 4 نفر شاهد مرد است.

البته ارائه دلایل دیگر از جمله استعلامات حساب بانکی و غیر و نیز می تواند،به عنوان یکی از وسایلی که باعث امتناع وجدان قاضی در ثبوت اعسار می شود به کار گرفته شود.

شاهدان بایستی همگی به موضوع شهادت واقف باشند.

به این توضیح که بایستی کاملأ مطلع باشند که مقدار مبلغی که شخص ادعای اعسار از آن را دارد چه مقدار است؟

درآمد ماهیانه یا سالیانه متقاضی اعسار چه قدر است؟

و آیا وی در نظر آنان واقعأ ناتوان از پرداخت تعهد خویش است یا خیر!چنانچه مفاد شهادت هر چهار نفر،مفید یک معنا باشد و قاضی به امتناع رسیده باشد،حکم به اعسار متقاضی صادر می شود.

در احکام صادره نسبت به اعسار از هزینه دادرسی،رسیدگی قضایی بردن واریز هزینه آغاز می شود و در صورت خروج اعسار و یا پیروزی در پرونده از محکوم به اخذ می شود.

در احکام صادره نسبت به اعسار از محکوم به نیز،دادگاه عمومأ با توجه به وضعیت معسر و شرایط و در آمد فعلی وی،مبلغی را به عنوان پیش پرداخت و الباقی را به صورت اقساط تعیین می نماید.

چنانچه معسر از اجرای حکم دادگاه سرباز زند،محکوم له(طلبکار)میتواند تقاضای بازداشت بدهکار را بنماید.

واحد تحریریه گروه وکلای دادیار
مشاوره حقوقی تلفنی رایگان ۴۴۳۳۵۳۵۸_۰۲۱

Share