تصرف عدوانی

تصرف عدوانی به عنوان یک موضوع حقوقی قابل طرح میباشد که بهتر است ابتدا به معنای لغوی و اصطلاحی آن بپردازیم:

  • تصرف عدوانی به معنای:
    به زور گرفتن مال از مالک یا صاحب حق آن مال به  تعبیری دیگر تصرف عدوانی را میتوان اینگونه تعریف کرد:
    سلطه ی فرد بر مال دیگری با زور و اجبار ،بدون اذن مالک یا متصرف قانون و قانون.
  • تصرف به معنای:
    تصرف عبارتست از استیلای مادی و عرفی انسان بر مال به قصد استفاده از آن به نفع خود
  • عدوان  به معنای:
    تصرف بدون مجوز قانونی

اگر بخواهیم تصرف عدوانی را از بعد قانونی تعریف کنیم بر اساس تعریفی که قانون ائین دادرسی مدنی کرده این تصرف فقط شامل اموال غیر منقول خواهد شد و اموال منقول مثل اتومبیل را شامل نخواهد شد.

  • فردی که مدعی تصرف عدوانی میباشد میبایست عدوانی بودن تصرف را اثبات کند.
  • افراد با توجه به شرایط موجود میتوانند یا به صورت حقوقی اقدام کنند یا کیفری.

برای شروع به دعوای تصرف عدوانی سه مطلب باید احراز و اثبات گردد:

  1. سبق تصرف خواهان(خواهان قبل از متصرف فعلی مال را در تصرف داشته باشد)
  2. لحوق تصرف خوانده(خوانده تصرفش بعد از تصرف خواهان باشد)
  3. عدوانی بودن تصرف(به زور بودن وتصرف)

با اثبات این شروط متوجه خواهیم شد که لزومی وجود ندارد که خواهان مالک باشد بلکه همینکه  سابقه تصرف او ثابت شود کفایت یکند ولی داشتن سند مالکیت خواهان به عنوان یک اماره بر سبق تصرف او مطرح خواهد شد.

اما در بعد کیفری باید مالکیت خواهان حتما اثبات شود.

بنابر این مستا جر و سرایدار و امین نمیتوانند در دادسرا دعوای تصرف عدوانی را مطرح کنند در حالی که در بعد حقوقی همین افراد صرف اثبات تصرف سابقشان میتوانند این دعوی را اقامه کنند.

نکته لازم به توضیح این است که دعوای رفع مزاحمت و رفع ممانعت از زیر مجموعه های دعوای تصرف هستند اما با این تفاوت که در دعوای تصرف، خوانده کاملا ملک را به تصرف در می آورد در حالی که در دعوای رفع مزاحمت ، خوانده  صرفاایجاد مزاحمت برای متصرف فعلی ملک میکندو در ملک تصرفی نخواهد کرد و در دعوای رفع ممانعت ، خوانده فقط جلوگیری از استفاده ی حق متصرف ملک برای استفاده از حقش میکند و ملک را متصرف نخواهد شد.

چگونه  دعوای تصرف عدوانی را شروع به رسیدگی کنیم؟

تقدیم دادخواست از طرف مدعی (خواهان)می باشد و این دادخواست دلایل و ضمائم و اسناد و مدارک به تعداد خواندگان بعلاوه یک نسخه و با الصاق تمبر و هزینه دادرسی که براساس خواسته مقوم می گردد که البته چنانچه مبلغ کمتر از پنج میلیون تومان مقوم شود، شورای حل اختلاف در این مورد صالح به رسیدگی می باشد  و بالاتر از این مبلغ در صلاحیت دادگاه حقوقی می باشد.

  • در دعوای مذبور میتوان تقاضای اجرت المثل زمان تصرف را نمود که این اجرت المثل شامل منافع زمان تصرف میباشد چه آنکه مالک از آن بهره مند میشده یا خیر..
  • مدت زمانی که برای تصرف مد نظر گرفته اند یک مدت زمان عرفی میباشد که معمولا یک مدت یکساله میباشد.
  • حتی علیه شریک مال مشا ءمیتوان اقامه دعوای تصرف کرد .
  • در تصرف عدوانی برای جلوگیری از ایجاد ضرر بیشتر امکان صدور قرار دستوذ موقت وجود دارد.

واحد تحریریه گروه وکلای دادیار
مشاوره حقوقی رایگان با وکیل ملکی ۴۴۳۳۵۳۵۸_۰۲۱