لزوم یا جواز عقد رهن

آقای فرهنگ برای سرمایه گذاری در یک پروژه ساختمانی نیاز به مبلغ 100 میلیون تومان نقدی. خانم شریفی قادر بدست می آورد که مبلغ فوق پرداخت می شود و در مقابل برای اطمینان طلب، آقای فرهنگ 2 از دارایی مسکن خود در رهن خانم شریفی قرار می گیرد. خانم شریفی با دفتر حقوقی گروه دادگستری تماس گرفته و خواستار حقوق قانونی خود در این قرارداد می شود. سؤال اصلی او این بود:

  • در صورت فوت آقای فرهنگ (وام) وضع قرارداد رهن چگونه انجام می شود؟
  • فوت خانم شریفی (مرتضان) چه تأثیری بر عقد رهن دارد؟
  • آیا هر کدام از طرفین می توانند این شرط را هر زمانی که بخواهند ممنوع کنند؟

برای پاسخ دادن به این سوال لازم است ابتدا توضیح مختصری در مورد قرارداد لازم و قابل قبول:

اكودا به اعتبار اعتقاد آنها نسبت به عقد لازم و قرارداد تقسيم مي شود.

  • لازمه قرارداد: لازمه قرارداد، قراردادی است که هیچ یک از طرفین قرارداد حق آن را نداشته باشد، مگر در مواردی که حق انحلال مورد نظر باشد.
  • عقد جايز: عقد دائم، قراردادي است كه هر يك از طرفين قرارداد ميتوانند در هر زماني كه ميخواهند، شركت كنند. عقد عقد بر عهده عقد لازم است، با فوت، سفه یا جنون هر یک از طرفین از بین می رود.

آیا می خواهیم بررسی کنیم که قراردادها لازم است یا جزیی:

بر اساس ماده 787 قانون مدنی:

« قرارداد رهن  نسبت به مرتضي جائه و نسبت به خير لازم است و بنابراين مرتكب مي تواند هر زمان كه بخواهد، برآورده شود، اما هيچكدام نميتوان قبل از رسيدگي به خود، يا به نحوي از قانوني از آن، مجبور است. »

بنابراین، قرارداد رهن نسبت به خانم شریفی (مرتضان) مجاز است و او هر زمان که بخواهد می تواند این قرارداد را فسخ کند. ولی برای آقای فرهنگ (راهنمایی) لازم است و او حق برهم قرارداد ندارد، مگر در مواردی که حق انقضای در نظر گرفته شده باشد.

طبق ماده 788 قانون مدنی:

«به مأمور یا مرتهن رهن منفسخ نمی افتد ولی در صورت فوت صاحب، می تواند درخواست کند که رهن را به نفع شخص ثالثی که به او تعلق می گیرد و وصف می شود. در صورت عدم تظاهر شخص ذوبر از طرف حاکم مشخص می شود. »

بر اساس مواد مذکور، قرارداد رهن پس از فوت آقای فرهنگ (دانشمند) و خانم شریفی (مرتضان) از بین نمی رود و اعتبار آن باقیست. و هر کس که فوت کرد، قائم مقام فوت می شود و کلیه حقوق و تعهدات ناشی از قرارداد مهاجرت به آنها منتقل می شود.

کارشناس ارشد سرکار خانم فاطمه آگهی
مشاوره حقوقی  رایگان با  وکیل ملکی  44335358_021

Share