مراحل اجرای حکم چگونه است؟

img-news: 
summery-news: 

درین مقاله قصد داریم قدم به قدم مراحل اجرای حکم را شرح دهیم.

قدم اول همان زمانی است که اختلاف بین طرفین رخ می دهد و و برای رفع این اختلاف با به ثبت رساندن دادخواست مربوطه رسیدگی به این اختلاف به دادگاه و سیستم قضایی واگذار می شود.

این مراحل به گونه ای است که ابتدا از چانه ‌زنی میان دو طرف آغازمی‌شود و زمانی که امیدی به حل و فصل مسالمت‌آمیز اختلاف نیست در دادگاه مربوطه طرح دعوا می شود تا قضات بنا به قوانین موجود به آن رسیدگی کنند.

درین حین بالطبع زمانی صرف مشاوره با مشاوران و وکلای پایه یک دادگستری و مطالعه پرونده توسط آنها و تهیه اسناد مورد نیاز می شود و در نهایت دادخواست توسط خود اشخاص و یا وکلای آنها در دادگاه ثبت می ‌شود.

تهیه و رونوشت دادخواست توسط وکیل پایه یک دادگستری و دفاعیات وی و رسیدگی در دادگاه و صدور حکم مرحله بعدی است.

اما باید بدانیم که صدور حکم انتهای کار نیست و نکته مهم و حایزاهمیت اجرای حکم می باشد.

body-news: 

درین مقاله قصد داریم قدم به قدم مراحل اجرای حکم را شرح دهیم.

قدم اول همان زمانی است که اختلاف بین طرفین رخ می دهد و و برای رفع این اختلاف با به ثبت رساندن دادخواست مربوطه رسیدگی به این اختلاف به دادگاه و سیستم قضایی واگذار می شود.

این مراحل به گونه ای است که ابتدا از چانه ‌زنی میان دو طرف آغازمی‌شود و زمانی که امیدی به حل و فصل مسالمت‌آمیز اختلاف نیست در دادگاه مربوطه طرح دعوا می شود تا قضات بنا به قوانین موجود به آن رسیدگی کنند.

درین حین بالطبع زمانی صرف مشاوره با مشاوران و وکلای پایه یک دادگستری و مطالعه پرونده توسط آنها و تهیه اسناد مورد نیاز می شود و در نهایت دادخواست توسط خود اشخاص و یا وکلای آنها در دادگاه ثبت می ‌شود.

تهیه و رونوشت دادخواست توسط وکیل پایه یک دادگستری و دفاعیات وی و رسیدگی در دادگاه و صدور حکم مرحله بعدی است.

اما باید بدانیم که صدور حکم انتهای کار نیست و نکته مهم و حایزاهمیت اجرای حکم می باشد.

به ندرت کسی که حکم برعلیه او صادر شده است راضی می‌شود با میل و رغبت خود حکم را اجرا کند.

حالا این سوال مطرح می شود ، در صورتی که حاضر به اجرای حکم نشد چه کار میتوان کرد؟

پاسخ سوال ساده ست در این صورت با مراجعه به قوای دولتی برای اجرای حکم اقدام میشود.

و با ضمانت اجرای موجود شخص را مجبور به اجرای حکم خواهیم نمود.

در این مقاله صدور اجراییه و مراحل اجرای حکمرا بررسی کرده‌‌‌ایم.

احکام لازم‌ الاجرا

یک سری از احکام و صدور آن توسط دادگاه لازم الاجرا هستند به بیان ساده تر باید بگوییم حتما باید اجرا شوند.

حال می خواهیم به این احکام لازم الاجرا بپردازیم.

چه احکامی لازم الاجرا هستند؟

  1. احکامی که از سوی مراجع دادگستری در دعاوی صادر می‌شوند لازم الاجرا می باشند.
  2. احکامی هم چون احکام داوران که مستقلاً در حدود مقررات و در خارج از دادگستری اتخاذ و صادر می‌شود.
  3. احکامی که از طرف مقامات غیر دادگستری صادر می‌شود؛ ولی اجرای آن به عهده دادگستری واگذار شده است مثل احکام صادره توسط هیئت‌های حل اختلاف کارگر و کارفرما.

سوالی که اینجا مطرح می شود این است:

آیا حکم به خودی خود اجرا می شود؟

خیر.کسی که حکم به نفع او صادر شده برای اجرای حکم باید اقدام به درخواست صدور اجراییه حکم کند.

پس با این اوصاف حال می دانیم رایی که صادر شد، خود به خود اجرا نمی‌شود و باید درخواست صدور اجراییه آن را بدهیم.

صدور اجراییه حکم به عهده چه دادگاهی ست؟

طبق ماده ۵ قانون اجرای احکام مدنی مصوب سال ۱۳۵۶ صدور اجراییه حکم را به عهده دادگاه نخستین گذاشته است.

بنابراین دادگاهی که دادخواست اولیه در آن ثبت شده است و حکم نخستین نیز از آن صادر شده است موظف به صدور اجراییه حکم است.

و همچنین طبق ماده ۱۹ قانون اجرای احکام مدنی:

اجراییه به وسیله قسمت اجراییه دادگاهی که آن را صادر کرده است به موقع اجرا گذاشته می‌شود.

بنابراین، دستور صدور اجراییه و عملیات اجراییه آن تحت نظر دادگاه نخستین و به موقع خود انجام می پذیرد.

صدور اجراییه حکم چه شرایطی دارد؟

برای صدور اجراییه حکم باید سه مرحله پیش بینی شده است ولی به این نکته هم توجه داشته باشید که صدور اجراییه حکم برای همه احکام لازم ‌الاجرا مشابه نیست.

  1. حکم مربوطه ابلاغ شود.
  2. تقاضای صدور اجراییه شود.
  3. حکمی قطعیت پیدا کند.

این ۳ مرحله برای صدور اجرای حکم در دادگاه و یا اجراییه برای رای داور هم باید به ترتیب هم طی شوند.

اجراییه حکم در خصوص آرای هیئت‌های تشخیص و حل اختلاف کارگر و کارفرما شرایط صدور تاحدودی فرق می‌کند که در ماده ۴۳ قانون کار شرایط آن به شرح زیر می باشد:

یک نسخه رونوشت از رای قطعی به پیوست تقاضانامه توسط کسی که حکم به نفع او صادر شده به اجرای دادگاه تسلیم شود.

اجراییه حکم و ترتیب آن

گفتیم که اجراییه را دادگاه صادرکننده حکم صادر می‌کند و در قسمت اجرای احکام همان دادگاه هم اجرا می‌شود.

مدیر دفتر دادگاه مربوطه بعد از دریافت صدور اجراییه آن را به همراه گزارش لازم تقدیم دادگاه می کند.

رییس دادگاه با توجه به درخواست و پیوست های آن  اقدام به دستور صدور اجراییه حکم می دهد.

در اولین قدم برای صدور اجراییه مدیر دفتر دادگاه یا اجرا، اجراییه را بر روی برگ‌های مخصوصی به نام برگ اجراییه تنظیم می‌کند.

اجرای حکم دادگاه

برگ اجراییه به این شکل است که در قسمت سمت راست مشخصات کسی که حکم به نفع او صادر شده است درج می شود و در قسمت سمت چپ مشخصات شخصی که حکم علیه او صادر شده است.

همچنین در وسط برگ اجرایی هم موضوع حکم ،مشخصات حکم ، تاریخ و شماره حکم بدوی یا تجدید نظر بودن آن و قید اینکه پرداخت حق اجرا بر عهده محکوم‌علیه است، توسط مدیر دفتر و به صورت چاپی نوشته می‌شود.

و بعد از آن به مهر دادگاه ممهور می شود و تعداد برگهای آن مانند دادخواست به تعداد افرادی که در دادگاه محکوم شده اند می باشد.

اجراییه حکم در دو نسخه صادر می شود که یک نسخه ی آن در پرونده دعوا می ماند و نسخه دیگر پس از ابلاغ به محکوم‌علیه در پرونده اجرایی بایگانی  و یک نسخه نیز در موقع ابلاغ به محکوم‌علیه داده می‌شود.

هزینه های اجرایی و پرداخت آن

پرداخت هزینه‌های اجرایی مرحله بعد است. بعد از آن اجراییه به مأمور اجرا ارجاع داده می‌شود. پرونده‌ای توسط مدیر اجرایی حکم، تشکیل می‌شود که اجراییه و تقاضا و کلیه برگ‌های مربوط، به ترتیب در آن بایگانی خواهد شد. به این پرونده، پرونده اجرایی دعوا می‌گوییم که با پرونده مربوط به دعوا که تکلیف آن با رای دادگاه مشخص شده متفاوت است.

ابلاغ اجراییه حکم

در مرحله بعد نوبت به ابلاغ اجراییه می‌رسد.

مقررات ابلاغ اجراییه مطابق مقررات آیین دادرسی مدنی است.

اجراییه به محلی ابلاغ می‌شود که در پرونده دادرسی، برگه‌ها به آن ابلاغ شده‌ است.

کار اجرا به دادورز  واگذار می شود که نام او در زیر اجراییه حکم نوشته شده است.

بعد از این مراحل و زمانی که مهلت اجرای اختیاری رای تمام شد، عملیات اجرایی حکم آغاز می شود.

نقش شخصی که حکم به نفع او صادر شده در این مرحله راهنمایی دادورز است؛ اما حق دخالت در وظایفی که بر عهده دادورز است ندارد.

دادورز وظایف خاصی در اجرای حکم در دادگاه بر حسب این که موضوع آن مالی باشد یا غیر مالی بر عهده دارد.

اجرای حکم در دادگاه برای احکام مالی چگونه است؟

اگر موضوع حکم مورد نظرعین منقول یا غیر منقول باشد و امکان تسلیم آن به شخصی که حکم به نفع او صادر شده است، وجود دارد دادورز عین آن مال را می‌گیرد و به وی می‌دهد و با این کار قضیه به روشنی به اتمام می رسد.

فقط تنها نکته که درین حالت باید به آن میتوان اشاره کرد این است که  اگر کسر یا نقصانی در مال مورد نظر به ‌وجود آمده باشد شخصی که حکم به نفع او صادر شده این حق را طبق قانون دارد که برای جبران خسارت وارده به محکوم‌علیه با طرح دادخواست مطالبه آن به دادگاه مراجعه کند.

اجرای حکم در دادگاه برای احکام غیرمالی چگونه است؟

اجرای حکم در دادگاه برای احکام غیر مالی به آسانی احکام مالی نمی باشد.

اجرای احکام غیرمالی بنا به حکم می‌تواند متفاوت باشد به عنوان مثال اگر هنگام تخلیه، ملک در تصرف شخصی غیر از محکوم‌علیه باشد، دادورز باید بدون توجه به شخصیت متصرف آن را تخلیه کند.

یا اینکه اگر در محلی که باید خلع‌ ید شود مالی از اموال محکوم‌علیه یا شخص دیگری باشد و صاحب مال از بردن آن خودداری کند، دادورز صورت تفصیلی اموال مذکور را تهیه و به ترتیبی که در قانون اجرای احکام مدنی مصوب سال ۱۳۵۶ آمده است عمل می‌کند.

خلاصه مطالب:

  • با بیان مطالب بالا و شرح مراحل آن فهمیدیم که اجرای احکام کار ساده ای نیست.
  • حال می دانیم که صدور حکم مرحله آخر نمی باشد و برای اجرای حکم باید تقاضای صدور اجراییه کرد و این اجراییه باید ابلاغ شود.
  • پس از آن کسی که در حکم نام او آمده است ۱۰ روز فرصت دارد که با میل و رضایت خود رای را اجرا کند در غیر این صورت رای به وسیله دادورز اجرا خواهد شد.
  • در این مرحله اجرای احکام مالی و غیرمالی فرق خواهد داشت.
  • در اجرای حکم در دادگاه مخصوصا احکام مالی هم تفاوت‌هایی بین اموال منقول و غیرمنقول وجود دارد.

گروه وکلای دادیار با انجام مشاوره های حقوقی و یا قبول پرونده هایتان از ابتدای کار تا انتها همراهتان خواهیم بود.

واحد تحریریه گروه وکلای دادیار
مشاوره حقوقی تلفنی رایگان ۴۴۳۳۵۳۵۸-۰۲۱

Share