هرآنچه که باید در خصوص قیومیت دانست

img-news: 
summery-news: 

در بحث قیومیت باید ابتدا معنی قیم را دانست:

در اصطلاح حقوقی، به شخصی قیم گفته می‌شود که در صورت نبودن ولی خاص از طریق دادگاه برای سرپرستی و اداره امور محجور انتخاب میشود، قیم در لغت به معنی مستقیم،متولی،سرپرست آمده است.

تعریف ولی خاص: در قانون مدنی برای حمایت از محجورین نوعی سرپرستی را در نظر گرفته که توسط آن اشخاص صغیر سفیه و مجنون که نیازمند حمایت بوده و باید امورشان ساماندهی شود بر اساس قانون مدنی ولی خاص عبارتند از :

  1. پدر
  2. جد پدری
  3. (وصی می باشد که از طرف آنها تعیین شده باشد)

گفتنی است که قیم ممکن است یک نفر یا دو نفر قرار داده شود.

نکته : همچنین مادر ولی محسوب نمی‌شود لذا کسی که پدر و جد پدری نداشته باشد اما مادرش در قید حیات باشد باز ولی محسوب نمی گردد.

body-news: 

معنای قیم

در بحث قیومیت باید ابتدا معنی قیم را دانست:

در اصطلاح حقوقی، به شخصی قیم گفته می‌شود که در صورت نبودن ولی خاص از طریق دادگاه برای سرپرستی و اداره امور محجور انتخاب میشود، قیم در لغت به معنی مستقیم،متولی،سرپرست آمده است.

تعریف ولی خاص: در قانون مدنی برای حمایت از محجورین نوعی سرپرستی را در نظر گرفته که توسط آن اشخاص صغیر سفیه و مجنون که نیازمند حمایت بوده و باید امورشان ساماندهی شود بر اساس قانون مدنی ولی خاص عبارتند از :

  1. پدر
  2. جد پدری
  3. (وصی می باشد که از طرف آنها تعیین شده باشد)

گفتنی است که قیم ممکن است یک نفر یا دو نفر قرار داده شود.

نکته : همچنین مادر ولی محسوب نمی‌شود لذا کسی که پدر و جد پدری نداشته باشد اما مادرش در قید حیات باشد باز ولی محسوب نمی گردد.

حال به بحث و تعریف و معنای قیومیت می‌پردازیم.

قیومیت ؛وظیفه و سمتی است که از طرف قاضی به شخصی که قیم نامیده می شود برای سرپرستی و اداره امور محجور و همچنین در صورت فقد ک نبود ولی خاص واگذار می گردد.

اصل بر این است که قیم می‌تواند به نمایندگی از محجور اعمال حقوقی او را انجام دهد و در صورتی که رعایت مصلحت مهجور را نموده باشد آثار این اعمال متوجه مهجور خواهد بود؛ اما برای حمایت بیشتر از مهجور قانونگذار در چند مورد قیم را ممنوع از معامله کرده و نیز در چند مورد دیگر معاملات قیم را منوط به اجازه مقام قضایی نموده است :

الف :معاملاتی که قیم نمی تواند انجام دهد و از انجام آنها ممنوع شده است:

  1. معامله با خود
  2. هبه اموال محجور

ماده ۱۲ ۴۰ قانون مدنی:قیم نمی‌تواند به سمت قیومیت از طرف مولی علیه با خود معامله کند اعم از این که مال مولی علیه را به خود منتقل کند یا مال خود را به او انتقال دهد4

نکته: اگر قیم اعمال حقوقی که به موجب قانون ممنوع بوده است را انجام دهد آن اعمال باطل و بدون اثر است به اعمال حقوقی که نیاز به اجازه مقام قضایی دارد:

  1. یک فروش اموال غیرمنقول
  2. رهن اموال غیرمنقول
  3. قرض گرفتن برای مهجور
  4. انجام معامله ای که به موجب آن قیم مدیون مهجور شود
  5. صلح دعاوی مهجور

ماده ۱۲ ۴۱ قانون مدنی:

قیم نمی‌تواند اموال غیرمنقول مولی علیه را بفروشد و یا رهن گذارد یا معامله‌ای کند که در نتیجه آن خود مدیون مولی علیه شود مگر با تصویب مدعی‌العموم و نیز نمی‌تواند برای مولی علیه بدون ضرورت و احتیاج قرض کند مگر با تصویب مدعی‌العموم.

قیومیت

ماده ۱۲۴۲ قانون مدنی:قیم نمی‌تواند دعوای مربوط به مولی علیه را به صلح خاتمه دهد مگر با تصویب مدعی العموم چند نکته قابل ذکر می باشد که در خصوص قیم او است

  • نکته ۱: اگر قیم اعمال حقوقی که نیاز به اجازه مقام قضایی دارد را بدون کسب اجازه انجام دهد اعمال او باطل بوده و غیر نافذ است
  • نکته ۲: قیم باید نفقه مهجور و افراد واجب النفقه او و همچنین هزینه معالجه آن ها و تربیت اطفال مهجور را از اموال محجور بپردازد
  • نکته ۳: زمان از دین دیگری نیز به نمایندگی از مولا علی اکبر رای قطعی ممنوع است
  • نکته ۴: اگر قیم مجنون یا فاقد رشد گردد یعنی مهجور شود منزل می شود و هرگاه بعد از هجر خارج شود نصب مجدد او نیاز به حکم دادگاه داشته و خود به خود به سمت قبلی بر نمی گردد چون با حجر او سم تغییر میت از او زایل شده است نکته پنج ولایت مجنون در صورتی که جنون متصل به بحث قرار باشد با پدر و جد پدری عمومی باشد در غیر این صورت باید برای او قیمت تعیین شود
  • نکته ۶ :زن شوهردار نمی‌تواند بدون رضایت شوهر خود سمت قیومیت را قبول کند( ماده ۱۲۳۳ قانون مدنی )
  • نکته ۷ :شخص حقوقی در حدود اختیارات قانونی یا قراردادی خود می تواند عهده‌دار قیومیت باشد در این صورت اداره امور محجور از طریق نمایندگان شخص حقوقی انجام می شود و شخص حقوقی مسئول اعمال نمایندگان خود خواهد بود
  • نکته ۸:هر گاه زن بی شوهری به عنوان قیم تعیین شود و بعد از آن ازدواج کند باید ظرف یک ماه ازدواج خود را به دادستان اطلاع دهد در این صورت دادگاه باغیم جدید انتخاب می‌کند یا ضم ناظر میکند ( با توجه به کم و کیف حالات مولی علیه در واقع همان صغیر یا مجنون یا غیر رشید است؛ در برخی موارد دادگاه شخص یا اشخاصی را مامور نظارت بر قیمت می نماید که در چنین مواردی ناظر حق مداخله دارد در قانون بروز اختلاف بین قیم و ناظر پیش‌بینی شده و همچنین شرایط ناظر همان شرایط قیم است)
  • نکته ۹: قیم نمی تواند مال خود را به مولا علیه منتقل نموده یا مال مولی علیه را به خودش انتقال دهد معامله با خود توسط قیم باطل و بلااثر است و حتی با اجازه دادستان هم معتبر نمی شود برای مقایسه یاد آور می شویم که ولی قهری و وصی می توانند مال خود را به مولی علیه منتقل نموده یا مال او را به خود انتقال دهند

ولی قهری کیست؟

شخصی که به حکم قانون اختیار اداره امور محجور و انجام دادن اعمال حقوقی از جانب او را دارد.

قانونگذار فقط پدر و جد پدری را ولی قهری نامیده است.

قیومیت

در خصوص اینکه آیا ولی قهری قابل عزل میباشد؟ باید گفت:

بله هرگاه ولی قهری طفل، رعایت غبطه صغیر را ننماید و مرتکب اقداماتی شود که موجب ضرر مولی علیه گردد به تقاضای یکی از اقارب وی یا به درخواست رییس حوزه قضائی پس از اثبات، دادگاه ولی مذکور را عزل و از تصرف در اموال صغیر منع و برای اداره امور مالی طفل، فرد صالحی را به عنوان قیم تعیین می نماید.

مشاوره حقوقی تلفنی با وکیل خانواده 44000407-021

Share